سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )
16
تاريخ ايران ( فارسى )
جنگ با يونانيان 223 هجرى ( 838 ) معتصم مثل برادرش مامون جدى و فعال بود ، هنگاميكه شنيد كه سوريه را يونانيان محل تاختوتاز سپاهيان خود قرار دادهاند از محكمترين قلاع آنها استفسار نموده عموريه را به او نشان دادند و فورا با سپاه جرارى بدان سمت شتافت . تئوفيلوس امپراطور يونانى در ميدان جنگ شكست خورد . اين امپراطور كه ديد سپاهش نتوانست در مقابل مسلمانان پايدارى كند نوميد شده و دست از عمليات كشيد . در اين اثناء عموريه را مسلمانان حصار دادند و پس از قريب دو ماه پايدارى موفقانهء دشمن يك نقطهء غير محكم و سستى از حصار بكمك يكنفر عيسوى تازه مسلمان كشف شده و بالاخره قلعه ويران گرديد و رفتارى كه با قشون مستحفظ آن شد بسيار سخت و بيرحمانه بوده است . سالهاى بعدى معتصم در سالهاى بعد بواسطهء سازشى كه برياست عجيف عليه معتصم شده بود اغتشاش و اضطراب حكمفرما بوده است ، توضيح اينكه عجيف نفوذ و اقتدار روزافزون تركان را به نظر رقابت ديده نتوانست خود را ضبط كند ، ولى اين فتنه با قساوت وحشيانهاى دفع شد . كمى از اين واقعه كه گذشت افشين از نظر خليفه افتاد و بقتل رسيد . اگرچه در به دو امر بجرم خيانت و اختلاس توقيف شده ولى تعصب مذهبى معتصم سبب گرديد كه او را بمحاكمه كشيد و بجرم اعتقاد باصول ديانت زردشت و بيزارى از اسلام محكوم باعدام گرديد . واثق 227 - 232 هجرى ( 842 - 847 ) واثق در سال 227 هجرى ( 842 ) بجاى پدرش معتصم جلوس نمود ، مادر او كنيزكى بود يونانى كه بواسطهء كتاب مشهور و قابل ملاحظهء بيكفورد « 1 » گويا نزد همهء ما معروف باشد . اين خليفه در به دو خلافت عمالش را گرفته مصادره كرد و مال وافر از ايشان ستاند و بعضىها را چوب زد تا ديگران هراسناك شوند . دورهء او در ايران اغتشاش و آشوب شروع شد و اكراد بناى سركشى و ياغيگرى را گذاشتند و نيز در فلسطين و سوريه علم طغيان خطرناكى برافراشته گرديد ولى تمام اينها بدست فرماندهان ترك فرونشانده شد .
--> ( 1 ) - Bickford